Kod BLIK fałszywe ogłoszenie: jak działa oszustwo

Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC) opisało proceder, w którym fikcyjne lub przejęte profile na portalach sprzedażowych i w mediach społecznościowych publikowały fałszywe ogłoszenia. Osoba zainteresowana ofertą dostawała przygotowany link do podstawionej strony, gdzie sprawcy pozyskiwali dane potrzebne do płatności, w tym kody BLIK. Jeśli widzisz taką ofertę, nie przechodź do płatności z linku od sprzedającego i nie podawaj kodu BLIK. Podejrzany link lub stronę zgłoś do CERT Polska przez incydent.cert.pl. Jeśli kod został wpisany po wejściu w link z rozmowy o ogłoszeniu, natychmiast zgłoś bankowi podejrzenie oszustwa i opisz, czy tylko podałeś kod, czy także zatwierdziłeś operację.

Jak wygląda przynęta

CBZC nie opublikowało dokładnego tekstu wiadomości wysyłanej zainteresowanym ofertą. Przykład, nie cytat ze źródła: „Aby zapłacić za przedmiot, otwórz ten link i dokończ płatność”.

W opisanym procederze oszuści zaczynali od fikcyjnego konta albo przejętego profilu na portalu sprzedażowym lub w mediach społecznościowych. Z takiego konta publikowali ofertę, a po kontakcie z zainteresowaną osobą przesyłali spreparowany link. Strona pod linkiem służyła do pozyskiwania danych umożliwiających płatność, w tym kodów BLIK.

Co zdradza ten schemat

Pierwszym sygnałem jest przeniesienie płatności do strony otwieranej z linku przesłanego przez osobę wystawiającą ogłoszenie. Drugim jest prośba o kod BLIK lub inne dane płatnicze na tej podstawionej stronie.

Samo to, że profil wygląda na używany wcześniej, nie wystarcza do potwierdzenia wiarygodności sprzedającego: CBZC ustaliło, że część kont była przejmowana. Podobne wykorzystanie prawdziwych danych oferty do uwiarygodnienia fałszywego procesu opisaliśmy przy oszustwie z weryfikacją konta OLX, ale tutaj punktem wyjścia jest fikcyjne ogłoszenie i link wysłany zainteresowanemu kupującemu.

Co zrobić po ogłoszeniu, linku lub podaniu kodu

Tylko zobaczyłem ogłoszenie lub dostałem link: nie otwieraj strony do płatności przesłanej w rozmowie ze sprzedającym. Zachowaj adres profilu, treść ogłoszenia i link. Podejrzany link lub stronę zgłoś do CERT Polska przez incydent.cert.pl.

Kliknąłem link lub wpisałem dane: zamknij podstawioną stronę i nie podawaj kolejnych informacji. Jeżeli wpisałeś dane bankowe, skontaktuj się z bankiem przez aplikację bankową albo numer z jego strony i powiedz, jakie dane trafiły na stronę z ogłoszenia.

Podałem kod BLIK lub straciłem pieniądze: natychmiast powiedz bankowi, że kod BLIK został wpisany na podstawionej stronie otwartej z linku przesłanego w rozmowie o ogłoszeniu. Dokładnie opisz, czy tylko wpisałeś kod, czy także zatwierdziłeś operację. Zachowaj rozmowę i zrzuty ekranu, a sprawę zgłoś w jednostce Policji.

Czego nie robić

Nie traktuj historii profilu ani wcześniejszej aktywności konta jako dowodu, że bieżące ogłoszenie jest prawdziwe. Nie podawaj kodu BLIK na stronie otwartej z linku przesłanego przez sprzedającego i nie potwierdzaj operacji, której kwota lub odbiorca nie odpowiada temu, co sam zamierzałeś zrobić.

Jak działa ten schemat

To phishing wykorzystujący fałszywe ogłoszenie i przejęte konto do zbudowania zaufania, a następnie podstawioną stronę do pozyskania danych płatniczych lub kodu BLIK. CBZC podało, że wyłudzone środki były później wypłacane lub przekazywane dalej, między innymi na inne rachunki i do kryptowalut.